11 listopada w Senacie odbyła się konferencja „Polskie dziedzictwo duchowe i kulturowe na Wschodzie w 1050. rocznicę Chrztu Polski”, podczas której przedstawiciele instytucji państwowych, organizacji społecznych i duchowieństwa mówili o potrzebie opieki nad spuścizną I i II Rzeczypospolitej znajdującą się za wschodnią granicą naszego kraju.

Marszałek Stanisław Karczewski przywołał słowa z orędzia prezydenta Andrzeja Dudy, że przyjęcie chrztu określiło naszą polską tożsamość i dzięki temu udało się zbudować wspólnotę opartą na fundamencie wiary. Mamy więc obowiązek strzeżenia naszego wielkiego dziedzictwa narodowego, także tego na Wschodzie.

Przewodnicząca Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą senator Janina Sagatowska podkreśliła, że Senat zawsze był opiekunem Polonii, a w swoich działaniach jest otwarty na wszystkich, którym bliskie są sprawy naszych rodaków za granicą i praca nad utrzymaniem oraz rozwojem rodzimej kultury, języka i tradycji.

Wiceminister kultury Jarosław Sellin omówił działania podejmowane przez resort w celu ochrony i rewaloryzacji dóbr kultury znajdujących się za wschodnią granicą, także zabytków sztuki sakralnej. W ramach programu „Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą” dzięki wsparciu organizacji pozarządowych prowadzone są prace konserwatorskie, m.in. we lwowskich kościołach franciszkanów pw. św. Antoniego Padewskiego i pojezuickim pw. śś. Piotra i Pawła, na Cmentarzu Łyczakowskim, w kościołach w Łopatynie, Kutach czy Krzemieńcu. 

Zdaniem Sellina ochrona spuścizny wielonarodowej i wielokulturowej Rzeczypospolitej jest szczególnym obowiązkiem nas wszystkich.

Wiceprezes Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie Ewa Ziółkowska przedstawiła natomiast projekty realizowane przez fundację na rzecz Polonii na Wschodzie, także we współpracy z Kościołem katolickim. Priorytetem jest wspieranie edukacji w języku polskim, nauczania języka polskiego i propagowanie wiedzy o Polsce. Z pomocy fundacji korzysta m.in. 25 przykościelnych punktów nauczania języka polskiego na Białorusi, w których uczy się około tysiąca uczniów. O roli Kościoła katolickiego na Wschodzie jako ostoi polskości i tradycji mówili bp Antoni Dydycz i bp Witalij Skomarowski. Z kolei ks. prof. Roman Dzwonkowski zwrócił uwagę na problem językowej białorutenizacji i ukrainizacji Kościoła katolickiego na Wschodzie, co może doprowadzić do zaniku używania języka polskiego w liturgii.

O polszczyźnie kresowej, jej charakterystycznych cechach i obecnej sytuacji opowiedziała prof. Halina Karaś, która wskazała m.in. na zmniejszanie się znajomości polszczyzny uznawanej za język ojczysty wśród Polonii na Wschodzie.



Po konferencji w Belwederze odbyła się uroczystość wręczenia 33 osobom odznaczeń za wybitne zasługi dla polskiego kościoła na Wschodzie, krzewienie polskiej kultury i tradycji narodowych oraz za działalność na rzecz polskich mniejszości narodowych.