Maria Nowak przyjęła Jambona oraz członków jego delegacji przykuta do łóżka w swoim skromnym domu w Krakowie.

Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny, mówił Jambon, uwidacznia, „jak straszliwa potrafi być ludzkość".

Okazja, aby odwiedzić kogoś takiego jak pani Nowak, pokazuje nam, czym naprawdę jest bohaterstwo, pokazuje nam, co znaczy nieść światło w najciemniejszym okresie współczesnej historii

- dodał.

Fot.: Tytus Kondracki

Jad Waszem, Izraelski Instytut Pamięci Holocaustu, uznał w 1995 r. Marię Nowak jako Sprawiedliwą Wśród Narodów za ryzykowanie swojego życia dla ratowania żydowskiej koleżanki i rówieśniczki, Heleny Goldstein.

Nowak przemycała jedzenie dla rodziny Goldsteinów. Gdy jednak Niemcy zabili całą rodzinę Heleny, Nowak pomogła jej uciec z krakowskiego getta, ukryła ją w swoim mieszkaniu oraz zaaranżowała fałszywą tożsamość dla swojej przyjaciółki, umożliwiając jej ucieczkę do Niemiec.

Co więcej, Nowak pożyczyła Goldstein swój własny dowód tożsamości do czasu, gdy Helena uzyskała fałszywe papiery. Naziści zabiliby Polkę za którykolwiek z tych czynów.


Jambon przebywał w Krakowie, aby dołączyć do delegacji do Auschwitz, organizowanej przez Europejską Organizację Żydowską z siedzibą w Brukseli. Wraz z nim był Michael Freilich, jedyny prawodawca w Belgijskim parlamencie będący ortodoksyjnym żydem.

“Mój dziadek przeżył wojnę dzięki Sprawiedliwym Wśród Narodów” - powiedział. “Jest naszym obowiązkiem oddać cześć tym, którzy narażali własne życia ratując Żydów.”

Wizyta została zorganizowana przez From The Depths - grupę upamiętniającą Holocaust.

„Gdy usłyszałem, jacy szanowni goście będą przebywać w Krakowie podczas obchodów 75-tej rocznicy wyzwolenia Auschwitz, było dla mnie oczywiste, że powinienem ich zaprosić do wspólnego złożenia życzeń prawdziwej bohaterce. Bohaterce całej ludzkości, dla której zebraliśmy się wszyscy razem”

– powiedział Jonny Daniels, założyciel From The Depths.