Jan Adamski z podbiałostockiej Choroszczy to współzałożyciel towarzystwa przyjaciół tego miasta, inicjator działań, których celem jest upamiętnianie w lokalnym wymiarze historii Polski (np. rocznic powstania styczniowego); inicjator spotkań przybliżających historię Choroszczy i okolicy.

Andrzej Arian jest nauczycielem historii w Giżycku, od wielu lat współpracującym z IPN i angażującym uczniów w takie projekty Instytutu, jak "Kamienie Pamięci", "Łączka i inne miejsca poszukiwań" czy "Zapal Światło Wolności". To także współorganizator lokalnych uroczystości patriotycznych czy rocznicowych.

Józef Moczydłowski ps. "Burak" to żołnierz w oddziale obwodu Wysokie Mazowieckie Armii Krajowej. Obecnie wciąż aktywny uczestnik spotkań z młodzieżą, z którą dzieli się swoimi wspomnieniami, inicjator m.in. budowy pomnika Kazimierza Kamieńskiego "Huzara" w Nowych Piekutach (Podlaskie). Józef Rusak ps. "Bylina" to również żołnierz AK, najpierw łącznik w oddziale ppor. Antoniego Burzyńskiego "Kmicica", potem żołnierz 5. Wileńskiej Brygady AK pod dowództwem mjra Zygmunta Szendzielarza "Łupaszki"; po wojnie aresztowany, obecnie prezes Związku Więźniów Politycznych oddziału w Lidzbarku Warmińskim.

Stanisław Żochowski ps. "Fala" to kolejny żołnierz AK, łącznik w oddziale "Huzara", po wojnie skazany za działalność w antykomunistycznym podziemiu. Obecnie m.in. członek Światowego Związku Żołnierzy AK, aktywny uczestnik lokalnych uroczystości patriotycznych.

Mazurskie Towarzystwo Naukowe z Ełku m.in. organizuje letni wypoczynek dzieci z polskich szkół na Białorusi oraz cykliczne międzynarodowe konferencje naukowe i spotkania w ramach Wszechnicy Humanistycznej.

Prezes IPN Jarosław Szarek podkreślił w czasie uroczystości, że wśród nagrodzonych są nie tylko "świadkowie historii" ale również ci, którzy ją tworzyli. I w czasie wojny, w czasach komunistycznego zniewolenia. I tej walki nigdy nie zaprzestali. Już nie z bronią, ale cywilnej, na rzecz pamięci, pamiętają o ofierze swych kolegów z oddziałów, żeby ta pamięć była przekazywana kolejnym pokoleniom - mówił.

Zainicjowana przez IPN w Białymstoku nagroda "Świadek historii" jest obecnie przyznawana także w innych regionach. Jak dotąd w białostockim oddziale IPN takie wyróżnienia przyznano jedenaście razy; łącznie otrzymało je ok. 80 osób i instytucji.