To nie pierwszy taki międzynarodowy projekt, w którym bierze udział BGK. Bank jest bowiem także uczestnikiem Funduszy Marguerite I i Marguerite II.

W projekt Funduszu Trójmorza zaangażowane są także – w różnej skali – inne instytucje rozwoju państw Inicjatywy Trójmorza. Obejmuje on kraje członkowskie Unii Europejskiej, leżące między trzema morzami – Bałtyckim, Adriatyckim i Czarnym (tj. Estonię, Łotwę, Litwę, Polskę, Czechy, Słowację, Austrię, Węgry, Rumunię, Słowenię, Chorwację oraz Bułgarię).

Inicjatywa Trójmorza powołana została w 2015 r. przez polskiego prezydenta Andrzeja Dudę i chorwacką prezydent Kolindę Grabar-Kitarović w celu zacieśnienia współpracy gospodarczej i infrastrukturalnej między państwami regionu.

Fundusz Trójmorza to ekonomiczny wymiar Inicjatywy Trójmorza – to wehikuł inwestycyjny do finansowania kluczowych projektów infrastrukturalnych w regionie Trójmorza. Jak określają to jego inicjatorzy, Fundusz uzupełnia i wzmacnia zaangażowanie kapitałowe poszczególnych krajów Trójmorza i instrumentów finansowych Unii Europejskiej. Co istotne, jest inicjatywą komercyjną i rynkową, która zapewni zróżnicowane możliwości inwestycyjne i atrakcyjny zwrot dla inwestorów. Jej celem zaś jest zarabianie i przynoszenie zysków inwestorom. Głównym zadaniem jest wspieranie rozwoju naszego regionu Europy i budowa infrastruktury transportowej, energetycznej i IT na osi północ–południe.

Przewodniczącą rady nadzorczej 3SIIF została wybrana Beata Daszyńska-Muzyczka, reprezentująca polski bank rozwoju (i będąca jego prezesem), czyli Bank Gospodarstwa Krajowego, pomysłodawcę Funduszu. W jego radzie nadzorczej znajdują się również przedstawiciele banków rozwoju z Rumunii, Łotwyi Czech.
Fundusz powstał na prawie luksemburskim stosowanym przez międzynarodowych inwestorów.  

– Chcemy, aby jakość połączeń drogowych, kolejowych czy cyfrowych w Europie Środkowej: od krajów bałtyckich, przez Polskę, Czechy i Słowację po kraje bałkańskie – dorównywała infrastrukturze Europy Zachodniej. Docelowa wielkość Funduszu Trójmorza to 3–5 mld euro – mówi prezes Beata Daszyńska-Muzyczka.

Fundusz Marguerite

Bank Gospodarstwa Krajowego jest zaangażowany także w inne wspólne inicjatywy instytucji finansowych krajów Unii Europejskiej. Rok temu zastąpił bank PKO BP w unijnym funduszu Marguerite I, w którym od tego czasu reprezentuje polskie interesy. Fundusz ten powstał z inicjatywy m.in. Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), Caisse des Depots (CDD) i  KfW Bankengruppe w celu udostępnienia środków finansowych wspierających rozwój infrastruktury transportowej, energetycznej i odnawialnych źródeł energii na obszarze Unii Europejskiej. Grono partnerów strategicznych składa się z czołowych banków europejskich (oprócz EBi i KfW m.in. CDD z Francji, Cassa Depositi e Prestiti CDP z Włoch i ICO z Hiszpanii).

Utworzenie Marguerite Equity Fund miało na celu zapewnianie środków pozwalających przede wszystkim na finansowanie przedsięwzięć o charakterze infrastrukturalnym, szczególnie potrzebnych dla polskiej gospodarki. Projekt ten jest realizowany od jesieni 2008 r. pod egidą Rady Europejskiej, jako główne narzędzie w finansowaniu potrzeb związanymi z unijną polityką energetyczną. Fundusz ma umożliwiać otwarcie kolejnego źródła pozyskiwania na atrakcyjnych warunkach kapitałów, przede wszystkim dla polskich firm zainteresowanych rozwojem infrastruktury. Chodzi zwłaszcza o projekty energetyczne, m.in. związane z redukowaniem skutków zmian klimatycznych i z rozwojem infrastruktury.

W ciągu ośmiu lat działania funduszu Marguerite I inwestorzy zrealizowali projekty infrastrukturalne warte blisko 2 mld zł w Polsce oraz przeprowadzili ważne inwestycje w krajach UE, ułatwiając polskim firmom dostęp do tych rynków i zwiększając bezpieczeństwo regionu. Z rozdysponowanych 710 mln euro część została przeznaczona m.in. na budowę spalarni śmieci w Poznaniu – największą inwestycję publiczno-prywatną w Polsce.

W konstrukcji finansowania tej inwestycji, oprócz środków z Marguerite, wykorzystano także finansowanie dłużne, udzielone przez konsorcjum banków z m.in. PKO Bankiem Polskim i Bankiem Gospodarstwa Krajowego. Projekt spalarni odpadów w Poznaniu był wielokrotnie nagradzany przez Komisję Europejską i stawiany jako wzór w tego typu przedsięwzięciach. Dzięki zakończeniu budowy i oddaniu instalacji do użytku Poznań stał się jednym z miast europejskich, które skutecznie odpowiadają na współczesne potrzeby z zakresu ochrony środowiska.  

Fundusz Marguerite I zrealizował ważne dla Polski projekty także w innych krajach UE. Wśród nich wymienić należy budowę terminala lotniczego w Zagrzebiu, obecnie najnowocześniejszego tego typu obiektu na Bałkanach, obsługującego 8 mln klientów rocznie. Rozwój tej infrastruktury ułatwił naszemu narodowemu przewoźnikowi lotniczemu PLL LOT ekspansję w tym regionie. Innym przykładem inwestycji w ramach Marguerite I jest przejęcie udziałów w spółce Latvia Gas, co pozwoliło oddzielić od aktywów dystrybucyjnych aktywa przesyłowe gazu kontrolowane wcześniej przez Gazprom. Umożliwia to rozpoczęcie budowy gazociągu transgranicznego Polska–Litwa, co zwiększy bezpieczeństwo energetyczne krajów regionu, w tym Polski.  

Od listopada 2017 r. BGK jest również inwestorem w nowoutworzonym funduszu Marguerite II wraz z wiodącymi w Europie krajowymi bankami rozwoju oraz Europejskim Bankiem Inwestycyjnym. Całkowite zaangażowanie Marguerite II przekracza 700 mln euro. Będzie on kontynuować udzielane wcześniej przez platformę Marguerite I wsparcie kluczowych inwestycji infrastrukturalnych w energii, w tym ze źródeł odnawialnych, transportu oraz infrastruktury cyfrowej.  

– Decyzja o odkupieniu od PKO Banku Polskiego udziałów w funduszu Marguerite I wiąże się z naszym przystąpieniem do Marguerite II. W fundusze te zainwestowały największe europejskie banki rozwoju. Finansowanie dużych przedsięwzięć infrastrukturalnych wpisuje się w misję BGK, którą jest wspieranie rozwoju społeczno-gospodarczego Polski. Przypomnę, że fundusz, który ma siedzibę w Luksemburgu, po raz pierwszy otworzy biuro regionalne. Dzięki naszemu zaangażowaniu będzie ono zlokalizowane w Warszawie

– mówił przed rokiem Paweł Nierada, pierwszy wiceprezes BGK. 

Fundusz Trójmorza otwarty na współpracę międzynarodową

Rozpoczynający – w przeciwieństwie do Marguerite – działalność Fundusz Trójmorza jest otwarty dla krajowych lub ponadnarodowych inwestorów z innych państw Trójmorza, którzy ze względu na swój status będą kwalifikować się jako core sponsor. Jest także otwarty na współpracę i wsparcie przez Bank Światowy oraz przez Europejski Bank Inwestycyjny i Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, jak również dla inwestorów instytucjonalnych z całego świata. Jak już wiemy, Fundusz ten zamierza zaangażować się w najważniejsze przedsięwzięcia infrastrukturalne w państwach Trójmorza, zwłaszcza te na osi północ–południe, obejmujące swoim zasięgiem co najmniej dwa państwa. Chodzi o inwestycje z zakresu transportu: samochodowego i kolejowego, energetyki: sieci energetyczne, gazowe i paliwowe, a także o projekty z zakresu gospodarki cyfrowej. Przy tak ogromnym zapotrzebowaniu na tego typu przedsięwzięcia (według raportu SpotData zapóźnienia infrastrukturalne w regionie Trójmorza wymagają inwestycji o wartości ponad 500 mld euro, podczas gdy budżet UE na lata 2021–2027 na inwestycje strukturalne w krajach Trójmorza ma wynieść ok. 40 mld euro) każde dodatkowe środki na ten cel są na wagę złota.

Fundusz będzie angażować się na zasadach komercyjnych w projekty , których łączna wartość może sięgać 100 mld euro.

Materiał powstał przy współpracy z BGK