W warszawskiej Centralnej Bibliotece Wojskowej odbyła się premiera książki Martina Williamsa „Z Warszawy do Rzymu. Szlak bojowy Armii Generała Andersa”. Wydanie publikacji Instytutu Wydawniczego „Pax” zostało sfinansowane przez Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Spotkanie zostało połączone ze wspomnieniem o marszałku Józefie Piłsudskim w przeddzień 152. rocznicy jego urodzin. Centralna Biblioteka Wojskowa nosi jego imię. Dyrektor CBW dr Jan Tarczyński podkreślił, że „marszałek Piłsudski i gen. Anders są postaciami pozornie odległymi i różniącymi się politycznie, ale ich wspólną cechą była służba ojczyźnie i narodowi polskiemu”. Dodał również, że obaj potrafili działać ponad podziałami politycznymi. 

Autor książki „Z Warszawy do Rzymu” opisuje szlak bojowy armii gen. Władysława Andersa, sięgając do bogatych, niedawno ujawnionych brytyjskich zasobów archiwalnych. Analizuje stosunki między brytyjskim a polskim sztabem generalnym oraz dokumenty świadczące o osiągnięciach bojowych polskiego 2. Korpusu. Opisuje poświęcenie i trud polskich żołnierzy oraz zdradę, jakiej ostatecznie dopuścili się wobec nich zachodni sojusznicy. 

Martin Williams jest Brytyjczykiem. W ostatnich latach pracował na statkach marynarki handlowej. Jak sam wspomina, opowieści spotkanych polskich marynarzy inspirowały go do zainteresowania się historią stosunków brytyjsko-polskich w czasie II wojny światowej. Przez dziewięć lat pracował nad historią 2. Korpusu Polskiego. W 2017 r. ukazało się brytyjskie wydanie książki. We wprowadzeniu do publikacji stwierdził, że jego praca jest sposobem na częściowe, symboliczne spłacenie długu wdzięczności Brytyjczyków wobec polskich żołnierzy.

Dziś możemy jedynie docenić walkę naszego sojusznika z czasów wojny i uznać rolę, jaką odegraliśmy w jego tragedii – rolę, której głównymi motywami stały się niestety ignorancja i strach przed stalinowskim Związkiem Sowieckim. 

– pisze autor.

Zdaniem ministra Jana Józefa Kasprzyka książka Williamsa jest dla polskiego czytelnika interesująca ze względu na brak warstwy emocjonalnej typowej dla prac polskich autorów. Przedstawiciel wydawcy i Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana” powiedział, że o jakości pracy decyduje także fascynacja polskością jej autora oraz jej zalety literackie.

Żołnierze gen. Andersa byli tymi, których wychowała i ukształtowała II RP oraz jeden z twórców naszej niepodległości, Józef Piłsudski. To wybrzmiewa w rozmowach z weteranami 2. Korpusu Polskiego. Mówią, że kochali Polskę, bo do tej miłości zaraził ich Marszałek, a wiarę tę podtrzymywał później gen. Anders.

– dodał Kasprzyk.

Szef UdsKiOR zwrócił uwagę również na podobieństwa łączące pokolenie walczące w Legionach Polskich Piłsudskiego oraz dowodzony przez gen. Andersa 2. Korpus Polski. Wyjaśnił, że żołnierze w 1914 i 1943 r. przystępowali do walki w warunkach braku niepodległości oraz pod wrażeniem klęsk w 1863 i 1939 r.