Rośnie w rowach, przydrożach, na pastwiskach, łąkach, szczególnie na glebach gliniastych i żyznych. Jest to roślina o łodydze wysokiej zwykle na 1-1.5 m. Kwiatostany są drobne i jest ich wiele. Kwitnie od czerwca do września, jest owadopylna. Nasiona rozsiewane są przez wiatr.

Liście pępawy maja delikatny smak przez cały rok. Nawet w lecie nie są za bardzo gorzkie. Trudno też ją pomylić z innymi roślinami.

Jako, że jest rośliną dwuletnią nie lubi koszenia przed samym kwitnieniem więc nie występuje na klasycznych wcześnie koszonych (koszonych w czerwcu) łąkach kośnych. Uwielbia natomiast późno koszone (lub rzadko koszone) łąki, tak częste w terenach podmiejskich.

Roślina zawiera liczne aktywne substancje, dzięki którym działa przeciwzapalnie i może być stosowana w leczeniu wątroby. Pomaga w stanach zapalnych wątroby i jej regeneracji. Ponadto wykazuje właściwości wspierające działanie trzustki oraz nerek. Stosuje się ją w leczeniu zapalenia nerek. Charakteryzuje ją zdolność stabilizacji struktury włókien elastynowych oraz kolagenowych, która ma istotny wpływ na właściwości przeciwgrzybiczne oraz antybakteryjne. Pępawa dwuletnia działa również żółciopędnie oraz przeciwwirusowo i antynowotworowo. Regularne stosowanie terapii pępawą zapobiega rozwojowi raka i jego przerzutom. Napary z pępawy są stosowane w chemioterapii wspomagająco, gdyż dzięki ich przyjmowaniu niweluje się skutki uboczne terapii nowotworowej. 

Pępawa także pobudza trawienie, przeciwdziała atonii jelit, stymuluje soki trawienne i hamuje reakcje alergiczne oraz objawy chorób o podłożu autoimmunologicznym.

Wyciąg z pępawy może być stosowany na zewnątrz jak i do wewnątrz. Stosowanie zewnętrzne pomaga w ujędrnieniu i regeneracji skóry. Pomaga na zmiany skórne, przebarwienia skóry itp. Właściwości lecznicze pępawy w kontekście skóry zostały zauważone przez kosmetologów i przemysł kosmetyczny. Pępawa jest składnikiem wielu kremów i kosmetyków do cery wrażliwej, łagodzących objawy podrażnień i atopowego zapalenia skóry. Pępawa jest jednym z głównych składników preparatów na trądzik różowaty. Dodatkowo maści z pępawą wspierają efekt odmładzający, opóźniając proces starzenia się skóry. Odpowiedzialne są za to związki uelastyczniające włókna kolagenowe w skórze.

Zastosowanie w medycynie naturalnej
Właściwości zielarskie ma przede wszystkim korzeń pępawy, który można suszyć i mrozić. Surowcem jest korzeń oraz kwiaty bez łodyg i liści. Składnikami rośliny, jakie odpowiadają za działanie prozdrowotne są flawonoidy oraz fenolokwasy i glikozydy gwajanolidowe. Gdy zależy nam na silnym działaniu ziela warto wykonać macerat z pępawy lub sok ze świeżego ziela.