Prezentację nieujawnianych dotychczas publicznie dokumentów instytucji władz okupacyjnych rozpoczęto w związku z obchodzoną w tym roku 25. rocznicą wycofania wojsk sowieckich z Litwy.

Pierwsze opublikowane dokumenty opisują m.in. przypadki powszechnego gwałcenia kobiet na zachodzie Litwy w okręgu kłajpedzkim. "Gwałcone były siedemdziesięcioletnie kobiety i czternastoletnie dziewczynki na oczach swych rodziców" - czytamy w komunikacie prasowym Centrum.

Z ujawnionego sprawozdania dla ministra spraw wewnętrznych ZSRR wynika, że w 1947 roku od stycznia do maja sowieccy wojskowi stacjonujący na Litwie popełnili 206 przestępstw, odnotowano m.in. 9 zabójstw, 52 rozboje i 134 grabieże. W dokumentach opisywane są też przypadki strzelania przez pijanych żołnierzy i podpalania gospodarstw domowych.

Ostatni żołnierz sowiecki opuścił Litwę 31 sierpnia 1993 roku. W piątek w Wilnie w związku z tym odbędą się uroczystości z udziałem przedstawicieli najwyższych władz kraju.