Rzeczniczka Komitetu Śledczego Swietłana Pietrienko poinformowała, że komitet dopatruje się w działaniach przedstawicieli Litwy "znamion przestępstwa", jakim jest "pociągnięcie do odpowiedzialności karnej osób jawnie niewinnych".

Od 2006 roku przedstawiciele Prokuratury Generalnej i sądu Republiki Litewskiej prowadzą postępowanie karne wobec 60 byłych wojskowych sił zbrojnych ZSRR, spośród których wielu jest obecnie obywatelami Rosji.

- oznajmiła Pietrienko.

Wskazała, że działania litewskiego wymiaru sprawiedliwości dotyczą wydarzeń w Wilnie w styczniu 1991 roku. Strona litewska obciąża ówczesnych radzieckich wojskowych odpowiedzialnością za śmierć 14 osób.

Działania pracowników litewskiej prokuratury i sądu mają charakter jawnie bezprawny, ponieważ do wspomnianych wydarzeń w Wilnie doszło w czasie, gdy Litwa wchodziła w skład ZSRR. Oddziały wojskowe wypełniały swoje obowiązki, działając zgodnie z prawem ZSRR. Prócz tego oskarżenia wobec obywateli Federacji Rosyjskiej nie zostały potwierdzone obiektywnymi dowodami.

- oświadczyła rzeczniczka Komitetu Śledczego.

Oznajmiła też, że postępowanie wobec obywateli FR prowadzone jest na podstawie litewskiego kodeksu karnego przyjętego w 2011 roku. W ocenie przedstawicielki Komitetu Śledczego zastosowanie tych przepisów w przypadku wydarzeń z 1991 roku oznacza stosowanie wstecz prawa przewidującego wyższy wymiar kary.

Taka praktyka przeczy ogólnie uznanym zasadom prawa międzynarodowego.

- powiedziała Pietrienko.

W 2015 roku prokuratura litewska oskarżyła o zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości 66 obywateli Rosji, Białorusi i Ukrainy w związku z wydarzeniami z 13 stycznia 1991 roku. Proces rozpoczął się w 2016 roku. Rosja odmówiła współpracy z sędziami prowadzącymi proces i nie wyraziła zgody na przesłuchanie podejrzanych będących jej obywatelami.

13 stycznia 1991 roku w Wilnie od kul i pod gąsienicami czołgów stacjonujących tam wojsk radzieckich zginęło 14 osób, a kilkadziesiąt zostało rannych. Tej nocy tysiące bezbronnych ludzi zebrały się przy strategicznych obiektach: Sejmie, budynku Litewskiego Radia i Telewizji i wieży telewizyjnej, by nie dopuścić do zajęcia ich przez siły radzieckie.

Litwa była pierwszym krajem wchodzącym w skład ówczesnego ZSRR, który 11 marca 1990 roku - niemal rok przed wydarzeniami w Wilnie - uchwalił Akt Niepodległości. Parlament litewski podjął też wówczas uchwałę o przekształceniu Litewskiej SRR w Republikę Litewską i przywrócił jej tradycyjne symbole narodowe, m.in. godło Pogoni.

Wilno było pierwszą stolicą, w której polała się krew. Kolejną była Ryga, stolicy Łotwy, gdzie 20 stycznia 1991 r. w wyniku ataku wojsk radzieckich na siedzibę tamtejszego ministerstwa spraw wewnętrznych zginęło sześć osób. Jedynie Estonia uniknęła rozlewu krwi.