Do tegorocznego konkursu mistrzowie szopkarstwa i pasjonaci, w tym grupy szkolne, zgłosili 140 szopek: 45 autorstwa seniorów; 15 – rodzinnych; 10 – młodzieżowych; 70 – dziecięcych. Po prezentacji przed pomnikiem Adama Mickiewicza, a następnie na specjalnej scenie obok ratusza, szopkarze przenieśli swoje prace do Celestatu. Tu jury rozstrzygnie, kto otrzyma nagrody w 76. konkursie. Ogłoszenie wyników nastąpi w niedzielę w Pałacu Krzysztofory, potem w Celestatcie odbędzie się wernisaż wystawy pokonkursowej. Barwnemu korowodowi szopek z Rynku do Celestatu towarzyszyła Kapela z Bronowic, która grała m.in. melodie kolęd.

Każdy konkurs jest wyjątkowy. Ten ma szczególne znaczenie, ponieważ tydzień temu szopkarstwo krakowskie zostało wpisane na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. To pierwszy polski wpis na tę prestiżową listę. Mamy nadzieję, że naszą tradycję już wszyscy poznają, bo informacja o wpisie na listę UNESCO poszła na cały świat.

– podkreśliła Małgorzata Niechaj, kuratorka pokonkursowej wystawy i kustosz Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Z okazji wpisu, po 2020 r. w Pałacu Krzysztofory zostanie zorganizowana całoroczna wystawa szopek. Szczegóły są ustalane.

Elementy tegorocznych konkursowych szopek nawiązują m.in. do setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości (flagi Polski, postać Józefa Piłsudskiego, orzeł biały) oraz do wpisu szopkarstwa na listę UNESCO. W Konkursie Szopek Krakowskich biorą udział osoby w różnym wieku. Dla części z nich, np. dla rodziny Malików, jest to już trwająca od pokoleń tradycja. Są jednak twórcy, którzy po raz pierwszy uczestniczą w konkursie.

Nauczycielka plastyki Małgorzata Bzowska powiedziała: „Od wielu lat staram się przekazywać uczniom temat związany z szopką krakowską, bo to jest nasze regionalne dziedzictwo. Widzę, że udział w konkursie, prezentacja szopek na Rynku i konfrontacja prac z innymi daje uczniom wiele radości”.

Krakowska szopka różni się od betlejemskiej. Musi być budowlą wieżową i zawierać charakterystyczne dla architektury Krakowa detale. Najczęściej szopki są budowane na wzór krakowskich kościołów. Szopkarze chętnie odtwarzają fronton bazyliki mariackiej oraz wieże i kopuły katedry na Wawelu. Oprócz Świętej Rodziny tradycyjnymi bohaterami krakowskich szopek są: Lajkonik, smok wawelski, hejnalista, krakowiacy.

Konkurs Szopek Krakowskich organizowany jest od 1937 r. Do rywalizacji stanęło wówczas 86 osób. Po przerwie, spowodowanej wybuchem wojny, konkurs wznowiono w 1945 roku, kiedy na miejscu zburzonego pomnika Adama Mickiewicza znów pojawili się szopkarze.

W Europie drugim takim miastem o tradycjach szopkarskich jest Neapol. Po raz pierwszy szopka w tym mieście stanęła w XIII wieku, w kościele Santa del Presepe. Wykonane są najczęściej z malowanej terakoty, rzadziej z korala lub muszli morskich. Scenerią jest architektura Neapolu bądź krajobraz jego okolic. Warsztaty rzemieślnicze twórców szopek oraz stragany z szopkami i figurkami, znajdują się w Neapolu na Via San Gregorio Armenno. Neapolitańskie szopki mogą mieć od kilku centymetrów aż do kilku metrów wysokości. Często przykryte są szklanymi kopułami.