Marszałek Piłsudski powrócił do Zamościa dzięki wielkiej pracy społecznego komitetu budowy pomnika.

– powiedział szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Józef Kasprzyk.

Kasprzyk podkreślił, że pomnik skłania do refleksji nad tym, jaki jest testament „tego, który dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek”. Przywołał w tym kontekście wiersz „Wyrok pośmiertny” Kazimierza Wierzyńskiego poświęcony przesłaniu Piłsudskiego, w którym mówi on m.in: „skazuję was na wielkość, bez niej zewsząd zguba”.

Józef Piłsudski zarażał tamte pokolenia i musi zarażać nas tym marzeniami i snem o wielkiej Polsce, którą będą szanować przyjaciele i obawiać się wrogowie, bo bez tej wielkości – powtórzmy za Wierzyńskim – zewsząd zguba. 

– mówił Kasprzyk, dodając, iż największą zasługą Józefa Piłsudskiego jest to, że „potrafił wybudzić Polaków z nocy niemocy”, która zapadła nad Polską po powstaniu styczniowym. „Nauczył Polaków, że chcieć to móc, że trzeba stawiać sobie cele, które wydają się nie do osiągnięcia”.

List do uczestników uroczystości skierował też minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak.

Jesteśmy wdzięczni Józefowi Piłsudskiemu za doprowadzenie Polski do wolności. Dziękujemy za budowanie silnego organizmu państwowego na ziemiach odebranych zaborcom, za organizowanie patriotycznego wojska polskiego, przygotowanie skutecznego zbrojnego oporu przeciwko najazdowi bolszewickiemu w 1920 r.

– napisał minister Błaszczak.

Pomnik Piłsudskiego usytuowany jest na placu przed Klubem Batalionowym. Postać Marszałka odlana z brązu o wysokości ok 2,7 m, ustawiona jest na postumencie z granitu o wysokości 5 m. Autorem pomnika jest artysta rzeźbiarz Marek Maślaniec. Na pomniku widnieje napis:

Józefowi Piłsudskiemu Marszałkowi Polski w setną rocznicę odzyskania niepodległości mieszkańcy Zamościa.

 

Ten dzień, w którym Polacy mogli powiedzieć 100 lat temu: Jesteśmy wolni! zawdzięczamy Józefowi Piłsudskiemu, który już za życia stał się symbolem i legendą a jedyny cel, jaki mu przyświecał to (..) było dobro naszej ojczyzny.

– mówił przewodniczący obywatelskiego komitetu budowy pomnika Tomasz Włodarczyk. Podkreślił on, że miejsce, w którym usytuowany został pomnik, nie jest przypadkowe. Nieopodal tego miejsca na terenie wojskowych koszar żołnierze 3. Pułku Artylerii Legionów oraz 9. Pułku Piechoty Legionów, ufundowali pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego, który odsłonięto 13 lipca 1933 roku. Monument ten został zniszczony w 1942 roku przez hitlerowców.

W 1933 r. pomnik Józefa Piłsudskiego autorstwa Jakuba Juszczyka stanął na terenie ówczesnych koszar. Fot. Archiwum Państwowe w Zamościu

W 2015 roku w Zamościu powstał obywatelski komitet odbudowy pomnika. „Odbudowa pomnika nie była nakazem administracyjnym. Mieszkańcy przyszli i powiedzieli: chcemy mieć znowu pomnik. I mamy” – mówił prezydent Zamościa Andrzej Wnuk.

Uroczystości w Zamościu towarzyszyło wręczenie osobom zasłużonym w odbudowę pomnika medali „Pro Bono Poloniae” i „Pro Patria” nadanych przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.