Dzieciństwo to zwykle najpiękniejszy okres w życiu człowieka, pełen nadziei, ufności, beztroskiej zabawy i miłości. Wówczas buduje się własną tożsamość, odkrywa piękno i różnorodność otaczającego świata, definiuje i ugruntowuje postawy moralne na całe życie, uczy się altruizmu.

Świat tych doznań obecny był w życiu młodego pokolenia – urodzonego i wychowanego raz pierwszy od 123 lat w wolnej, niepodległej Polsce.

W 1939 r. wybuch wojny sprawił, że świat ten przestał istnieć – zastąpiły go groza, bezprzykładne okrucieństwo, codzienne świadectwo śmierci. Czy młody człowiek w tym obcym sobie świecie miał jeszcze jakiś wybór? Czy był tylko bezwolnym świadkiem wszechotaczającego mordu? Czy stać go było na demonstrację postaw heroicznych – ocalenie resztek humanizmu i własnego dzieciństwa?

O wyborach między byciem ofiarą, biernym obserwatorem a obrońcą opowiada właśnie prezentowana wystawa.

Historia „ukradzionego” polskim dzieciom dzieciństwa nie kończy się w 1945 r. – ocalałe z pożogi wojennej okaleczone fizycznie i psychicznie zarażały one swoimi przepełnionymi grozą wspomnieniami kolejne pokolenia Polaków, przenosząc wojenną traumę do czasуw współczesnych. Czy my sami nie przekazujemy nieświadomie tej traumy? To niestety wciąż aktualne pytanie do każdego z nas.

Wystawa ukazuje ból, jaki dotknął Polaków w czasie wojny, naznaczonej okupacyjnym terrorem i walką o przetrwanie. To wyjątkowa ekspozycja, dzięki której możemy poznać „ukradzione” dzieciństwo Polaków i związaną z nim traumę, z którą musieli zmagać się całe życie.

– powiedział prezes IPN Jarosław Szarek otwierając wystawę.

Ekspozycja pokazuje jak wyglądało życie dzieci przed wojną, a także jak zmieniło się w jej czasie. Okres dzieciństwa, który został brutalnie przerwany przez politykę terroru prowadzoną przez okupantów, pozostawił w ich życiu ogromną traumę. Wystawa odnosi się do losów dzieci z różnych mniejszości narodowych w tym: Żydów, Romów, Ukraińców, Białorusinów, Poleszuków, Karaimów, Ormian, Hucułów, a także do traumatycznych przeżyć związanych z gettem, obozem, przymusową pracą, deportacjami, egzekucjami itd.

Podzielona jest na siedem części, które obrazują dzieci w różnych rolach życiowych:

I Dzieci – życie przedwojennych dzieci, w tym mniejszości narodowych

II Obrońcy

III Oszukani

IV Ofiary

V Obserwatorzy

VI Okaleczeni

VII Emigranci

Wystawę można zwiedzać do 8 maja br., wstęp wolny.